செனகல்: எல் ஹாஜ் உமர் தால் பொக்கிஷத்தை பிரான்ஸிடமிருந்து மீட்க வாரிசுகள் போராட்டம்

பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டில் வாழ்ந்த எல் ஹாஜ் உமர் தால் ஒரு சூஃபி ஆன்மீக குருவாகவும், அறிஞராகவும், பிரெஞ்சு காலனித்துவத்திற்கு எதிராக போராடிய முக்கிய தலைவராகவும் விளங்கினார். இன்றும் அவரது ஆன்மீக பாதையை பின்பற்றுவோர் நூற்றுக்கணக்கான ஆயிரங்களில் உள்ளனர். அவர் மேற்கு ஆபிரிக்காவில் நிறுவிய பேரரசின் தலைநகரமான செகூ (Ségou) நகரில் இருந்து, பிரெஞ்சு படைகள் 1890களில் அவருடைய கையெழுத்துப் பிரதிகள், நகைகள் மற்றும் மதிப்புமிக்க பொருட்களை கொள்ளையடித்ததாக கூறப்படுகிறது. இந்த பொருட்கள் தொகுப்பு 'செகூவின் பொக்கிஷம்' என அழைக்கப்படுகிறது.

இந்த பொருட்கள் தசாப்தங்களாக பிரெஞ்சு அருங்காட்சியகங்களில் வைக்கப்பட்டுள்ளதாகவும், அவற்றை மீட்டெடுக்க எல் ஹாஜ் உமர் தால் அவர்களின் வாரிசுகள் நீண்டகாலமாக முயற்சி செய்து வருவதாகவும் லெ மொண்ட் நாளிதழ் தெரிவித்துள்ளது. இந்த போராட்டம் தொடர்ந்து இருந்தபோதும், சட்ட ரீதியான தடைகள் காரணமாக இதுவரை பொருட்கள் திருப்பி அளிக்கப்படவில்லை.

எனினும், இந்த ஆண்டு ஏப்ரல் மாதம் பிரான்ஸ் நாடாளுமன்றம் காலனித்துவ காலத்தில் கொள்ளையடிக்கப்பட்ட கலாச்சார பொருட்களை திருப்பி அளிப்பதற்கான புதிய சட்டத்தை நிறைவேற்றியது. இந்த சட்டம் இதுவரை பிரெஞ்சு அருங்காட்சியகங்களின் சொத்துக்கள் என வகைப்படுத்தப்பட்டிருந்த பொருட்களை, அவற்றின் மூல நாடுகளுக்கு திருப்பி அளிக்க வழிவகை செய்யும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. இதன் மூலம், எல் ஹாஜ் உமர் தால் அவர்களின் வாரிசுகள் நீண்டகாலமாக கோரி வந்த பொருட்களை மீட்டெடுக்க வாய்ப்பு கிடைக்கக்கூடும் என செய்தி நிறுவனங்கள் தெரிவிக்கின்றன.

இந்த பொக்கிஷம் வெறும் பொருள் ரீதியான மதிப்பை மட்டும் கொண்டதல்ல; இது மேற்கு ஆபிரிக்க வரலாற்றின் ஒரு முக்கிய அத்தியாயத்தையும், காலனித்துவத்திற்கு எதிரான போராட்டத்தின் அடையாளத்தையும் பிரதிநிதித்துவப்படுத்துகிறது. இந்த பொருட்களின் திரும்புகை, ஆபிரிக்க நாடுகள் தங்கள் காலனித்துவ காலத்திய பாரம்பரியத்தை மீட்டெடுக்கும் பரந்த முயற்சிகளின் ஒரு பகுதியாகவும் பார்க்கப்படுகிறது.